Trong quá trình quản lý vận hành nhà máy (Plant Operation), sự lãng phí chi phí (OPEX) thường không nằm ở hóa đơn vật tư đầu vào mà thường ẩn giấu trong các điểm tiêu hao vô hình như: rò rỉ khí nén, ma sát nhiệt và vận hành sai điểm làm việc. Những lỗi này hiếm khi gây dừng máy ngay lập tức (Downtime) nhưng sẽ âm thầm “bào mòn” lợi nhuận của doanh nghiệp mỗi ngày.

Nếu nhà máy của bạn xuất hiện 1 trong 7 dấu hiệu dưới đây, hệ thống đang cảnh báo về tình trạng lãng phí năng lượng cần được xử lý kỹ thuật ngay lập tức.

1. Áp suất đầu ra biến động dù tải tiêu thụ không đổi

Hiện tượng: Đồng hồ áp suất dao động liên tục (hunting). Các thiết bị sử dụng khí nén vận hành thiếu ổn định, lực tác động lúc mạnh lúc yếu thất thường.

• Nguyên nhân kỹ thuật: Hệ thống đang bị tụt áp cục bộ hoặc rò rỉ khí nén lưu lượng lớn. Máy nén hoặc bơm phải hoạt động vượt công suất thiết kế để “gồng” bù áp.
• Hành động: So sánh biểu đồ áp suất (Log Pressure) và sản lượng theo ca. Nếu sản lượng đi ngang mà áp suất dao động mạnh => Cần kiểm tra rò rỉ trên đường ống chính (Main line) hoặc van điều áp.

2. Tần suất chạy tải (Load) của máy nén khí tăng bất thường

Hiện tượng: Thời gian máy chạy tải (Load) tăng lên, thời gian nghỉ (Unload/Idle) giảm xuống. Tiếng ồn động cơ kéo dài liên tục dù năng suất sản xuất không tăng.

• Nguyên nhân kỹ thuật: Hiệu suất nén (Efficiency) suy giảm hoặc hệ thống đang phải nuôi một lượng “tải giả” do rò rỉ gây ra. Điều này làm tăng dòng điện tiêu thụ và đẩy nhanh tốc độ hao mòn vòng bi, trục vít.
• Hành động: Tính toán tỷ lệ: [Giờ chạy máy] / [Đơn vị sản phẩm]. Nếu tỷ lệ này tăng cao, hệ thống chắc chắn đang có tiêu hao ẩn.

3. Chi phí điện năng tăng tịnh tiến không rõ lý do

Hiện tượng: Hóa đơn tiền điện tăng đều 5-15% mỗi tháng trong khi quy mô sản xuất (Line/Máy móc) giữ nguyên, không lắp thêm tải mới.

• Nguyên nhân kỹ thuật: Các vấn đề như rò rỉ, nghẹt lọc, ma sát đường ống thường làm giảm hiệu suất thiết bị theo kiểu “tích lũy”. Mức tăng chi phí diễn ra từ từ cho đến khi trở thành gánh nặng cố định.
• Hành động: Lắp đặt đồng hồ đo điện (kWh meter) riêng cho các nhóm tải lớn (Máy nén, Chiller, Bơm) để khoanh vùng chính xác khu vực tiêu thụ năng lượng bất thường.

4. Phát nhiệt cao tại đường ống hoặc khớp nối

Hiện tượng: Sờ thấy nóng hoặc đo nhiệt độ tăng cao bất thường tại các van, khớp nối, đoạn cong của đường ống.

• Nguyên nhân kỹ thuật: Nhiệt năng sinh ra là dấu hiệu của chuyển hóa năng lượng lãng phí. Nguyên nhân thường do ma sát dòng chảy lớn (tiết diện hẹp/tắc nghẽn) hoặc do rò rỉ khí áp lực cao ra môi trường bên ngoài.
• Hành động: Rà soát nhiệt độ tại các điểm nối (Fittings), ưu tiên kiểm tra các vị trí chịu rung động mạnh gần nguồn cấp.

5. Tiếng ồn khí xì (Audible Leaks) tại khu vực sản xuất

Hiện tượng: Nghe thấy tiếng “xì” nhỏ tại các đầu nối nhanh, van khóa, bộ lọc khí, đặc biệt rõ vào giờ nghỉ trưa hoặc chuyển ca.

• Nguyên nhân kỹ thuật: Đây là dấu hiệu trực quan nhất của rò rỉ khí nén. Một lỗ rò dủ chỉ 1mm tại áp suất 7 bar nhưng khi vận hành 24/7 gây thiệt hại tài chính lũy kế rất lớn. Tuyệt đối không được xem là lỗi nhỏ thì “bỏ qua được”.
• Hành động: Sử dụng thiết bị dò siêu âm (Ultrasonic leak detector) hoặc dung dịch tạo bọt chuyên dụng để xác định và xử lý triệt để.

6. Thời gian dừng máy bảo trì (Downtime) kéo dài

Hiện tượng: Thao tác tháo lắp tốn nhiều thời gian. Sau khi bảo trì xong thường xảy ra rò rỉ lại tại điểm nối, kỹ thuật viên phải siết/vặn lại nhiều lần.

• Nguyên nhân kỹ thuật: Sử dụng vật tư kết nối không chuẩn hóa hoặc chất lượng kém (Low quality fittings), dẫn đến thao tác khó khăn và độ kín khít (Sealing) không đảm bảo.
• Hành động: Thống kê 5 vị trí hay hỏng nhất trong tháng. Nếu lặp lại thường xuyên thì cần chuẩn hóa lại giải pháp kết nối chất lượng cao.

7. Thiếu dữ liệu vận hành (No Data Baseline)

Hiện tượng: Nếu vận hành hoàn toàn dựa trên cảm tính, không có số liệu đối chứng trước/sau khi xảy ra sự cố tăng chi phí.

• Nguyên nhân kỹ thuật: Không kiểm soát được các chỉ số hiệu suất trọng yếu (KPIs). Bạn không thể tối ưu hóa những gì bạn không đo lường.
• Hành động: Thiết lập quy trình ghi nhận tối thiểu 3 chỉ số theo tuần:
  1. Áp suất mục tiêu
  2. Giờ chạy máy
  3. Sản lượng thực tế

Bất kỳ sự sai lệch nào giữa 3 biến số trên đây đều là dấu hiệu cần can thiệp kỹ thuật.

Giải pháp tối ưu hệ thống từ Midra Global

Đừng để các khoản “lỗ thủng vô hình” bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp. Thay vì chờ đợi sự cố, hãy chủ động kiểm soát năng lượng ngay hôm nay. Midra Global cung cấp giải pháp rà soát và tối ưu hóa hệ thống toàn diện:

• ✅ Audit hệ thống: Khoanh vùng chính xác điểm thất thoát năng lượng theo tuyến ống.
• ✅ Chuẩn hóa kết nối: Cung cấp vật tư tiêu chuẩn cao, triệt tiêu rò rỉ, giảm thời gian thao tác bảo trì (MTTR).
• ✅ Tối ưu vận hành: Tư vấn cân chỉnh áp suất và lưu lượng để giảm chi phí điện năng và rủi ro dừng máy.

CÔNG TY TNHH MIDRA GLOBAL

• 🏭 Trụ sở: 78F TT9 – KĐT Văn Phú – Hà Đông – Hà Nội
• 🏢 VP HCM: 54h/10, KDC 434, Bình Đáng, Bình Hòa, Tp.HCM
• 🌐 Website: www.midra.vn
• 📞 Hotline: 0982 800 084
• ✉️ Email: midra@midra.vn